Het verschil tussen binaire ingangen en analoge ingangen in KNX

Portret van Joost van Leeuwen, Woontechnologie Ingenieur
Joost van Leeuwen
Woontechnologie Ingenieur
KNX & Residentiële Systeemarchitectuur · 2026-02-15 · 4 min leestijd

Stel je voor: je bouwt een high-end woning met KNX, een prachtige home cinema en strakke verlichting via DALI.

Je wilt dat alles naadloos samenwerkt, van de Verwarming tot de beveiliging. Dan kom je op een punt dat je sensoren moet kiezen. Ga je voor een simpel aan/uit-schakelaar of een sensor die precies de temperatuur uitleest?

Dat is het verschil tussen een binaire en een analoge ingang. Dit keuzemoment bepaalt hoe slim en gevoelig je systeem reageert.

Wat zijn binaire en analoge ingangen eigenlijk?

Een binaire ingang is een digitale schakelaar. Hij kent maar twee standen: aan of uit, 1 of 0.

Denk aan een klassieke drukknop, een bewegingssensor die activeert of een contact dat sluit als een raam opent.

Het is een eenvoudig signaal zonder grijstinten. Een analoge ingang meet een waarde die kan variëren. Denk aan een temperatuursensor die 21,5°C doorgeeft, een lichtsensor die de lux-waarde uitleest of een drukregelaar in je HVAC-systeem.

Het signaal is geen schakelaar maar een getal binnen een bereik, bijvoorbeeld 0-10V of een KNX-groepadres met een decimaal waarde. Waarom dit onderscheid belangrijk is?

Omdat je systeem anders reageert. Met een binaire ingang zet je lampen aan of uit. Met een analoge ingang dim je geleidelijk op basis van exacte lichtmeting of stuur je je vloerverwarming aan op basis van echte kamertemperatuur, niet op basis van een ruwe schakeling.

Hoe werkt dit in de praktijk van een KNX-systeem?

In KNX stuur je met groepsadressen. Een binaire ingang stuurt een waarde zoals 1/1/1 met een boolean: aan of uit. Dat is genoeg voor een gordijnmotor die open of dicht gaat, of voor een alarmzone die inbraak detecteert.

Een analoge ingang stuurt een 14-bit waarde, bijvoorbeeld 22,3°C of 350 lux.

Je leest die uit in je ETS-project en koppelt die aan een actueel stuurobject. Een concreet voorbeeld: je hebt een woonkamer met DALI-verlichting en een KNX bewegingsmelder.

De binaire ingang van de melder activeert de verlichting. De analoge lichtsensor meet de buitentemperatuur en zonintensiteit en stuurt de DALI-dimmer bij tot een precieze lichtsterkte, bijv. 400 lux. Zo voelt het licht altijd natuurlijk, ongeacht het tijdstip.

Praktisch gezien koppel je in ETS de analoge sensor aan een regelaar, waarbij het essentieel is om de verschillen tussen KNX actoren en sensoren goed te begrijpen voor een HVAC-actor of een DALI gateway.

Je stelt een schakelcurve in: vanaf 22°C start de vloerverwarming, bij 24°C gaat de airco bijkoelen. Dat soort fijnmazigheid haal je niet met een simpele binaire schakelaar.

Welke varianten en producten passen bij high-end woningen?

Voor binaire ingangen zijn er compacte modules van ABB, Gira of Jung. Een typische 8-voudige binaire ingang kost tussen €120 en €180.

Ze zijn geschikt voor drukknoppen, raamcontacten, rookmelders en bewegingssensoren. In luxe projecten kies je voor robuuste, storingvrije types die ook ETS-gecertificeerd zijn. Voor analoge ingangen kies je vaak voor specifieke sensoren.

Een KNX temperatuursensor van Gira of Basalte ligt rond €150 tot €300.

Een lichtsensor van Dynalite of een KNX-luxmeter zit in de €200-€400 range. Voor HVAC zijn er 0-10V-ingangen van onder meer Siemens of Jungen, rond €180 tot €250. Deze sluit je rechtstreeks op KNX-bus aan.

Combineer je dit met DALI? Dan werkt een DALI-gateway zoals die van Gira of Helvar.

Die vertaalt KNX-analoge waarden naar DALI-dimniveaus. Benieuwd naar wat een compleet KNX systeem kost? Prijzen voor de gateway liggen tussen €350 en €700, afhankelijk van het aantal DALI-bussen en features.

Voor Crestron of Control4-integratie heb je gateways nodig die KNX-data omzetten naar hun eigen protocol, vaak rond €800 tot €1.500. Dit proces begint bij hoe een gecertificeerde systeemintegrator een KNX-installatie ontwerpt.

Kies altijd voor ETS-gecertificeerde componenten. Dat voorkomt storingen en garandeert compatibiliteit met je KNX-visualisatie en home cinema-integratie.

Waarom kiezen voor binaire of analoge ingangen?

Gebruik een binaire ingang als je eenvoudige acties wilt: lamp aan/uit, alarm in- of uitschakelen, gordijn open of dicht.

Het is snel, betrouwbaar en goedkoper. Ideaal voor bewegingssensoren, schakelaars en statusfeedback van ramen of deuren.

Gebruik een analoge ingang als je sturing op maat nodig hebt: temperatuurregeling, lichtsturing op lux-waarde, CO2-meting voor ventilatie of drukmeting in een hydraulisch systeem. Je haalt er meer comfort en energiebesparing uit, vooral in high-end woningen met vloerverwarming en klimaatbeheersing. Combineer beide waar het kan. Een bewegingsmelder met ingebouwde lichtsensor stuurt aan op beweging (binaire ingang) én dimt de DALI-verlichting tot een exacte lux-waarde (analoge ingang). Zo combineer je eenvoud met precisie.

Praktische tips voor je KNX-project

  • Plan je groepsadressen zorgvuldig. Houd binaire en analoge adressen gescheiden voor overzicht.
  • Gebruik ETS-gecertificeerde sensoren. Voorkom storingen in je KNX-bus.
  • Meet de omgeving voordat je sensoren plaatst. Een temperatuursensor bij een raam geeft andere waarden dan in het midden van de kamer.
  • Combineer KNX met DALI voor verlichting. Gebruik een gateway voor fijnmazige dimsturing op basis van analoge sensoren.
  • Integreer met home cinema en beveiliging. Laat binaire ingangen alarmzones triggeren en analoge sensoren klimaat aansturen tijdens filmavonden.

Met deze aanpak bouw je een systeem dat echt werkt zoals jij wilt. Binaire ingangen geven je eenvoud en snelheid.

Analoge ingangen geven je precisie en comfort. Samen zorgen ze voor een high-end domotica-ervaring die naadloos samenwerkt met je home cinema, beveiliging en klimaatbeheersing.

Portret van Joost van Leeuwen, Woontechnologie Ingenieur
Over Joost van Leeuwen

Woontechnologie ingenieur gespecialiseerd in KNX domotica, high-end beveiligingssystemen, dedicated home cinema en klimaatbeheersing voor luxe villa's en landgoederen.

Volgende stap
Lees het complete overzicht
De complete gids voor KNX domotica in luxe villa's 2026 →