Touchscreens voor aan de muur: Basalte, Gira en Control4 vergeleken

Joost van Leeuwen

Woontechnologie Ingenieur

Waarom een touchscreen meer is dan alleen een scherm

Een touchscreen voor aan de muur is in een high-end slim huis het centrale brein. Het is de plek waar je licht, klimaat, beveiliging en muziek samenkomt.

Waar je vroeger een schakelaar indrukte voor een lamp, tik je nu op een icoon dat een heel 'scène' activeert. Denk aan 'Film Modus': de gordijnen gaan dicht, de verlichting dimt tot 10%, de beamer gaat aan en de verwarming gaat een graadje lager. Het gaat dus niet alleen om techniek, maar ook om beleving en gemak.

Vooral bij integraties met een home cinema of een uitgebreid HVAC-systeem (klimaatbeheersing) wil je alles vanaf één punt kunnen bedienen.

Het is je afstandsbediening, je lichtschakelaar en je thermostaat in één. En het hangt aan de muur, dus raak je nooit meer kwijt. Een ander groot voordeel is de visuele integratie. Een goed scherm verdwijnt bijna in je interieur.

Het is niet zo'n plastic brok dat er bovenop hangt. Het is een onderdeel van het design.

De materiaalkeuze, de kleur van het frame, de software-ervaring: alles moet kloppen. Daarom kijken we naar Basalte, Gira en Control4.

De drie musketiers: Basalte, Gira en Control4

Deze drie merken bieden allemaal een topervaring, maar ze zijn voor verschillende type gebruikers gebouwd. Laten we ze even kort introduceren voordat we de specs induiken.

Basalte komt uit België en is de keuze voor de design-purist. Hun schermen, vooral de 'Sentido' en 'Sinius', zijn vaak gemaakt van echt glas of aluminium. Ze voelen zwaar en koud aan, in de goede zin van het woord.

Basalte focust extreem op de esthetiek. Hun software is strak en minimalistisch, en ze werken naadloos samen met KNX via hun Core-module.

Gira is een begrip in de KNX-wereld. Ze staan bekend om hun 'Systeem 50' lijn. Dit is een modulair systeem.

Je kunt een basisplaat kiezen en daar modules in klikken: een scherm, een paar drukknoppen, een sleutel, een thermostaat. Het is super flexibel en oogt ingetogen en functioneel.

Gira is voor wie houdt van orde en Duitse engineering. Control4 is een stuk meer dan alleen een KNX-fabrikant.

Het is een volwaardig home automation platform. Hun 'Touch Screen T4' (8 inch) en T3 (7 inch) zijn de gangbare maten. Ze zijn wit en strak, maar de kracht zit hem in de software. Control4 kan KNX aansturen, maar doet veel meer: ze zijn koning in multi-room audio, video-distributie en beveiliging. Je kunt er een compleet Crestron-achtig systeem mee bouwen, maar dan met eigen producten.

Hoe ze werken: De techniek achter het scherm

Om te begrijpen welke bij je past, moet je weten hoe ze 'denken'. Dit zijn geen tablets met een app, het zijn vaste systemen.

Een Basalte-scherm draait op hun eigen 'Core' software. De focus ligt op snelheid.

Veel schermen hebben geen aan/uit-knop; ze 'weten' wanneer je in de buurt bent dankzij proximity sensors. De interface is vaak gebaseerd op 'radial menus': je veegt vanuit het midden naar een icoon toe om een functie te activeren. Voor robuuste touchscreens in de keuken werkt dit enorm fijn.

Ze zijn pure KNX-spelers; je hebt een aparte KNX-groepsadressen structuur nodig die je programmeert via ETS. Gira's schermen (zoals de Gira G1 of de X1) draaien op een geavanceerd Linux-systeem. De interface is vaak 'vouwend': je drukt op een icoon en er vouwt een submenu uit. Dit is heel logisch voor mensen die van mappen en structuur houden.

Ook Gira is een KNX-speler in hart en nieren. Alles wat je op het scherm ziet, moet vertaald worden naar KNX-groepsadressen.

Ze bieden veel mogelijkheden voor visualisatie, zoals je woning overzichtelijk bedienen via een plattegrond. Control4 werkt net even anders.

Hoewel je het kunt koppelen aan KNX (via een driver), is de eigen 'OS' de baas. Je programmeert minder in ETS en meer in de Control4 Composer software. De kracht ligt in 'Scenes'.

Je kunt oneindig complexe scripts bouwen. 'Als het 23:00 is en de bewegingsmelder in de hal ziet niets, zet dan de rolluiken omlaag en schakel de alarmmelding in.' Dit gaat verder dan alleen KNX.

Het scherm zelf reageert supersnel omdat het in een lokaal netwerk zit en niet via een server hoeft te communiceren.

Prijzen en modellen: Wat mag het kosten?

De investering verschilt behoorlijk. We kijken hier naar straatprijzen voor het scherm zelf, exclusief installatie en programmeerkosten.

Houd rekening met een budget van €1.500 tot €3.500 per stuk, afhankelijk van de grootte en functionaliteit. Basalte:

• Modellen: Sentido (glazen plaat, zeer minimalistisch), Sinius (met aluminium rand en fysieke knoppen).
  
• Formaat: Meestal 4.3 inch of 5.5 inch schermen.
  
• Prijsindicatie: Een Basalte Sentido ligt rond de €1.800 - €2.200. De Sinius is vaak iets duurder vanwege de extra hardware.

Let op: je hebt vaak een extra 'Core' module nodig voor de KNX-communicatie.

Gira:

• Modellen: Gira G1 (design lijn), Gira X1 (functioneler), Gira System 50 (modulair).
  
• Formaat: 5.5 inch (G1), 7 inch (X1) en groter.
  
• Prijsindicatie: Een los Gira G1 scherm (zonder inbouwmodule) kost ongeveer €1.200 - €1.600. De X1 zit vaak rond de €1.800. De modulaire System 50 is opgebouwd uit losse delen; een basisplaat met een display module kan al snel oplopen naar €1.500+. Control4:
  
• Modellen: T4 (8 inch) en T3 (7 inch).
  
• Formaat: 8 inch is de standaard voor nieuwe projecten.
  
• Prijsindicatie: De Control4 T4 ligt qua prijs rond de €1.600 - €1.900.

De oudere T3 is iets goedkoper. Belangrijk om te weten: je hebt een Control4 Core Controller nodig (zoals de CA-10 of EA-1) om de systemen te laten werken. Die kost er zo'n €1.500 bij.

Praktische tips voor je aankoop

Het kiezen van het juiste scherm hangt af van je totale project. Ga je voor pure esthetiek of voor de ultieme integratie via een GUI op maat?

Hier zijn een paar concrete tips om over na te denken. Uiteindelijk draait het allemaal om wat je voelt als je erop drukt. Voelt het goed? Is het snel? En past het bij je huis?

1. Check de inbouwruimte: Een Basalte Sentido is maar 8mm dik, maar achter het scherm zit een behuizing die wel 35-40mm diep is. Een Gira X1 of Control4 T4 heeft ook een flinke bak achter het scherm nodig. Zorg dat je muur dik genoeg is of dat je een opbouwbehuizing overweegt.
2. Denk na over de 'User Experience': Wie gaat het gebruiken? Een minimalistisch scherm zoals Basalte is geweldig voor tech-savvy gebruikers die van snelheid houden. Gira is ideaal voor gezinnen die structuur en duidelijke knoppen waarderen. Control4 is perfect als je alles wil besturen: van je Sonos-muziek tot je alarm en je rolluiken, allemaal vanuit één app en scherm.
3. Programmeerkosten zijn key: Een scherm van €1.500 is zo gekocht, maar de programmeur is de sleutel tot succes. Vraag je installateur of hij ervaring heeft met het specifieke merk. Een Gira-programmeur is vaak KNX-gecertificeerd, terwijl een Control4-programmeur een eigen certificering nodig heeft. Dit bepaalt of je een heerlijk werkend systeem krijgt of een frustrerend apparaat aan de muur.
4. Denk aan de toekomst: Wil je later nog uitbreiden? Gira en Basalte zijn fantastisch als je vasthoudt aan KNX-standaarden. Control4 is een gesloten ecosysteem, maar dat betekent wel dat alles wat van Control4 is, naadloos samenwerkt. Wil je een home cinema integreren? Control4 is hier vaak de sterkste in.

Bezoek een showroom, voel het gewicht van een Basalte, klik op de modules van een Gira en swipe door het menu van een Control4.

Dan weet je snel genoeg welke digitale deurklink bij jouw droomhuis past.